Bebek-Çocuk Diş Sağlığı

19 Ekim 2015, Comments Bebek-Çocuk Diş Sağlığı için yorumlar kapalı

6 Ay – 5 Yaş Arası Çocuklarının Diş Sağlığı için Ailelerin Bilmesi Gerekenler: 

Diş Çürüğü Nedir? Sebepleri Nelerdir?bebek-cocuk-dis-sagligi

Diş çürüğü çocuklarda genel sağlığı ve ağız sağlığını olumsuz etkilediği için önemli bir sorundur. Günümüzde çürük enfeksiyon sebepli bir hastalık olarak kabul edilmektedir.

Dişler Hangi Yaşta Niye Çürür? Çürük Nasıl Oluşur?

Özellikle biberon ve emziklere şeker ve bal sürülmemelidir. Tek bir diş bile çıktıysa emzirmeden sonra diş fırçalanmalıdır. Anne sütünden normal katı gıdaya geçiş yapıldığı zamandan itibaren gerekli diş bakımı yapılmazsa dişler hızla çürümeye başlar. Genelde beslenmedeki şekerli gıdalar ve fırçalama eksikliği sonucu çocuklarda diş çürükleri özellikle 3 yaştan itibaren yaygın şekilde görülmekte ve şikayet üzerine diş hekimine gidilmektedir. Özellikle 3-12 yaş risk grubudur, fakat istatistiklere göre bu yaş grubunda diş fırçalama alışkanlığı ve düzenli diş hekimine gitme oranı çok düşüktür.

Unutmayın, şeker sadece kekte ve çikolatada yok! Doğal olarak sütte, pirinçte, sebze, meyve, makarna ve baklagillerde de var. Diş üzerinde kalan gıda artıkları bir miktar tükürük ve dudak yanak hareketleri ile temizlenir. Ancak arta kalan kısım dişin üzerine tabaka olarak yapışır ve bakterilerle birleşerek 20 dakika içerisinde çürük yani dişte oyuk kavite işlemini başlatan asit oluştururlar. Mümkünse her öğünden sonra ancak özellikle uykuda tükürük akışı azaldığından ve doğal mekanik temizleme gerçekleşmediğinden akşam uykuya yatmadan önce dişler mutlaka bireysel faktörler göze alınarak diş hekiminin önerdiği macun ve fırçalarla temizlenmelidir. Asitli, şekerli içeceklerse çocuklar tarafından hiç tüketilmemelidir.

Dişler Hangi Yaşlarda Sürer?

4 ay- 3 yaş arası 20 adet sütdişleri tamamlanır. Dişler sürerken ağrı, tükürükte artış ve ateş yapabilir. Yumuşak dokuya parmakla veya kaşıma aletleriyle masaj yapmak rahatlatabilir. Ateşin çok arttığı durumlarda bebek doktoruna danışılarak ateş düşürücü parasetamol şurup verilebilir. Anestezili diş pomatları da kısa süreli rahatlama sağlar. (ticari ilaç adı Calgel jel) ancak bu ilaç tamamen yutulur ya da tükürükle akar gider.

6 yaş ile 12 yaş arası da daimi dişler sürmelerini tamamlar.6 yaş dişleri süt dişleri düşmeden en son süt azı dişinin arkasından çıkar. Bu dişlerin çiğneyici yüzeylerine koruyucu sealent uygulaması tavsiye edilir.

İlk Diş hekimi Muayenesi hangi Yaşta Olmalıdır?

İlk diş hekimi ziyareti çürük başladığında olmamalıdır. Amerikan ve Avrupa Çocuk Diş Hekimliği Birliklerine göre ilk diş hekimi ziyareti 1 yaş veya ilk diş çıktıktan sonraki 6 ay içerisinde olmalıdır. Bu alışkanlık erken çocukluk çağı çürüklerinin önlenmesinde çok büyük önem taşır. Ayrıca çocuklar diş çürüğünün yan ısıra beslenme ve ağız bakımı alışkanlıkları açısından izlenmeli; aile diş yaralanmaları ve ilk yardım konusunda uyarılmalıdır.

bebek-cocuk-dis-sagligi-2Çürük Nasıl Önlenir?

Diş hekimi her çocuğa has bireysel olan çürük risk seviyesini belirlemelidir. Bu amaçla çocuğun ağız ve bakım alışkanlığının yanı sıra aile ve bakıcının da çürük risk durumu hesaplanır. Bebeğin iki yaşına kadar ağız florası oturmamıştır; yakın temasta olduğu bireylerden etkilenir. Bu sebeple düzenli olarak aile ve çocuğun takipleri hazırlanmış olan çürük risk formlarıyla yapılır ve çocuğun ihtiyacına yönelik ev ve muayenehane ortamında gerekli olan bakım metodu hazırlanır. Burada önemli olan nokta evde kullanılan macun ve ağız çalkalama sularının içeriğinin ayarlanmasıdır.

Diş çürüklerinin önlenmesinde etkin rol oynadığı bilimsel olarak kanıtlanmış olan tropikal flouridin diş çürüğü riskinin belirlenmesinden sonra doğru protokoller ile uygulanması gerekmektedir. Bu eser madde çeşitli kimyasal formlarda ve oranlarda diş macunlarında bulunmaktadır.

Çocuğun çürük risk ve ağız hijyen durumu aileyle de körele edildikten sonra evde günlük bakımında gerekli olacak florür içerik miktarı yaşına göre diş hekimi tarafından ayarlanacaktır.

10 yaşına kadar akşam yatmadan önceki son fırçalama seansında önce çocuk fırçalamalı daha sonra üzerinden ebeveyni fırçalamalıdır. Çocuğa verilen diş fırçalama tabloları ay sonunda değerlendirilip başarılı davranış ödüllendirilmelidir.

Dişler Çürüdüyse Kaç Yaşında Dolgu Yapılabilir?

Şahsi düşüncem 5-6 yaşına kadar çocukların dişçi koltuğunda ideal dolgu işlemini sakin durarak yaptıramayacağı yönündedir. Yine lokal anesteziklere karşı düşük de olsa oluşabilecek alerji durumu göz önüne alınarak müdahale tam teşekküllü bir hastane ortamında belki sedasyon dediğimiz hafif sersemletme işlemi ile yapılmalıdır. Bu durum tabii eğer ille tedavi edilmesi şartsa geçerlidir.

Çürük başlangıçta tespit edilirse (çok derinleşmemişse, yiyecekler çürük oyuğuna takılmıyorsa ve ağrı yapmıyorsa) düzenli aralıklarla ofiste flor miktarı çok yüksek jeller sürülerek biraz tamponlanabilir ve ilerlemesi önlenebilir. Tabii beslenme ve evdeki bakım da ideal olmalıdır. Bu durumda çocuğun yaşının ilerlemesi ideal müdahale için beklenebilir. Bu sırada çocuk da hekime ve ortama alışır, güven sağlar.

Özellikle süt dişlerinin çürüklerinin tedavi edilmesi ileride alttan gelecek olan daimi dişlerin yerlerinin tutulması ve bu dişlerin ağız florasındaki bakterilerden etkilenip çürüme risklerinin artmaması açısından oldukça önemlidir.

İlk ortodontist ziyareti ne zaman olmalıdır?

İskeletsel ve gelişimsel bozuklukları tespit etmek ve önlemek açısından 3-5 yaş oldukça önemli ve kritiktir. Bu yaşta yapılacak basit müdahaleler çocuğun gelişimine yön verecek ve hızla bozukluğun tedavisine cevap verecektir.

İskeletsel ve fonksiyonel olarak her şey yolundaysa çocuk 3-6 ay aralıklarla takip edilir ve daimi dişlerin tamamlanma yaşı olan 12-13 yaşlarında tel tedavisine başlanır.

5-12 Yaşları İçin Diş Sağlığı İle İlgili Bilinmesi Gerekenler Nelerdir?

Her yemekten sonra dişler fırçalanır ve yatmadan önce son olarak annem ya da baba çocuğun dişlerini fırçalar.
Her altı ayda bir diş hekimine kontrole gidilmelidir
Tırnak yenmemeli, kalem çiğnenmemeli, parmak emilmemeli. Bunu yapan arkadaşlar da bilgilendirilmeli, yapmamaları gerektiği hatırlatilmali

6 Yaşında
Süt dişlerinin en arkasından kalıcı olacak yetişkin birinci azı dişi sürüyor. Tamamen çıkınca çiğneyici yüzeyleri koruyucu fissür örtücü dolgu ile kaplanmalı
Ortodontik çene muayenesi yapılacak. Ailede alt çenesi çok önde ya da dişlek akrabalar varsa bu muayene çok önemli. Çene gelişimi normalse 12 yaşımdan sonra tekrar ortodontiste gitmek gerekecek

7,8 veya 9 yaşında
Ön kesici süt dişleri düşüyor ve yerlerine kalıcı yetişkin dişleri çıkıyor.
Ön kalıcı yetişkin dişleri çıkınca spor yaparken, özellikle basketbol, Amerikan futbolu, boks, taekwonda gibi sporları oynarken koruyucu dişlik takılmaya baslanmalı. Bu sayede hem dişleri hem çene eklemi korunacak

10,11,12 yaşında
Düşen süt dişlerinin yerine yan ve arka kalıcı dişler geliyor
Altı ayda bir ideal olarak iyi fırçalanan ve hiç çürük olmayan dişleri diş hekimine kontrol ettirilmeli
Tüm dişler sürdüğü vakit artık tel takıp dizilişlerini düzeltebiliriz.
Boyun büyük sınıflardan kısa olsa da dişlerin onlarınkiyle yaşıt oldular. Dişlerine çok iyi bakmalısın çünkü 90 yaşına kadar aynı dişleri kullanacaksın. Ve yerlerine başka diş gelmeyecek